Twee minuten

Het is stil. Op de plek die normaal gesproken omgeven is van geluid, hoor je enkel het suizen van de wind. De laatste klanken van de trompet die de Last Post heeft gespeeld ebben langzaam weg. Ik durf bijna niet te ademen uit een soort van angst om het moment te verstoren. Ik kijk om me heen, iedereen is verzonken in gedachten. Ieder in zijn eigen verhaal, zijn eigen beweegreden om hier nu te staan. Elk jaar komt men hier, bij het monument Buiten de Waterpoort, bijeen om volgens de vaste tradities samen te herdenken. Stil te staan bij de mensen die hun leven hebben gegeven voor onze vrijheid. Bij de eerste klanken van het Wilhelmus durf ik weer hoorbaar uit te ademen, ik ontspan. Elke keer weer ben ik onder de indruk van de oorverdovende stilte, van diversiteit van de mensen die hier bijeenkomen. Jong en oud, van elke afkomst- het staat hier bijeen. In verhouding tot het aantal inwoners in onze stad is de groep maar klein, heel klein. Maar toch, deze mensen zijn hier. Ik zie hoe de scouts volgens vaste protocollen het monument bemannen, een erehaag vormen langs de hekken en de vlag ophijsen. Ik zie ieder jaar weer hoe de bloemstukken worden neergezet en de linten netjes worden recht gelegd. Zoals het hoort.

Ik denk aan het meisje Esther, zij dook in 1942 onder in Gorinchem. Ze was pas 15 jaar. Vol van haar vriendinnen, het vrije leven en de jongens die er in voorkwamen. De feestjes en de lol. Maar ineens was dat over. Zij was een jood en in haar eigen woorden 'hoorde ze er niet meer bij'. De eerste zinnen van haar dagboek beschrijven hoe ze met het gezin samen gaan ontbijten in hun pyjama. Een detail wat in het dagboek van een tiener van belang is. Het laatste wat ze in haar dagboek kan schrijven is de vraag of ze in haar nieuwe dagboekschrift zal kunnen gaan schrijven over vrede. Het kan bijna niet verder uit elkaar liggen. Het was haar niet meer gegund.

Als vrije tiener kun je je er nu geen voorstelling van maken, als volwassene die het niet heeft meegemaakt eigenlijk ook niet. Het enige wat je kunt is proberen het te begrijpen en te waarderen dat het uniek is wat wij hier hebben. Makkelijker gezegd dan gedaan. Dat weet ik ook. Maar Esther's verhaal, dat zich zo dichtbij heeft afgespeeld, geeft je een kans om misschien een klein beetje begrip te ontwikkelen. Genoeg begrip om die twee minuten in stand te houden. Of je nu een volwassene bent die de naweeën van de oorlog nog hebt meegemaakt of een vijftienjarige pizzabezorger. Op 4 mei zijn wij om 20.00 uur twee minuten stil.

Laura Sterk