• Mathieu van Pelt

'Een kans, geen bedreiging'

GORINCHEM Gorinchem was eind vorig jaar in de ban van de Blauwe Toren. Van het 'sprookjeskasteel' van de Bourgondische vorst Karel de Stoute waren op de voormalige Genesis-locatie Buiten de Waterpoort, waar de bouw van een hotel is vergund, restanten tevoorschijn gekomen van dit middeleeuwse verdedigingswerk. Althans, dat stellen geschiedkundigen in en buiten de stad. Het gemeentebestuur bracht na een paar weken naar buiten dat het een oude stadsmuur betreft. ,,Daar ben ik best wel kwaad over", zegt Gorcum Actief-raadslid Everdien Hamann. ,,Is er dan werkelijk geen enkel historisch besef op het stadhuis?"

door Erik de Bruin

,,Als je de afbeeldingen bekijkt, lijkt het wel een sprookje. Zou het echt hebben bestaan?", steekt Hamann van wal. Na contact met historici is daar volgens haar geen twijfel over. ,,Merlijn Hurkx, wetenschapper, is dé expert op dit gebied. Hij reist heel Europa door om onderzoek te doen naar de Bourgondische vorstenhuizen en stuitte daarbij op archiefmateriaal van de Blauwe Toren. Binnenkort wijdt hij hier een wetenschappelijk artikel aan. Het kasteel was groot en robuust en gericht op verdediging. Gorinchem was de poort naar het gewest Holland." Hurkx komt woensdag 15 februari naar de vestingstad om zijn kennis te delen. Ook René de Kam, werkzaam voor de gemeente Utrecht, houdt die avond een lezing in het Camphusianum-gymnasium aan de Vroedschapsstraat. Over publieksbereik historisch erfgoed. Gorcum Actief is de organisator. Hamann: ,,We hebben het college na de vondst gevraagd een informatiebijeenkomst te houden, maar dat is niet gebeurd. Teleurstellend, zoals ik het ook jammer vind dat de gemeente voor de muziek uitloopt. Waarom is al de conclusie getrokken dat het maar een oude stadsmuur is terwijl het archeologisch onderzoek nog niet is afgerond? Vanwege vervuilde grond ligt het stil. Wanneer het onderzoek wordt voortgezet, weten we niet. We krijgen weinig informatie. Het college gaat hierover, maar ik wil het wel aan de orde stellen in de raad."

Voorhof

Eerst staat de thema-avond op de agenda. Hamann legt uit dat hieraan twee redenen ten grondslag liggen. ,,Ten eerste willen we het historisch besef van inwoners voeden. We denken dat hier veel belangstelling voor is. Karel de Stoute was een grote Europese vorst. Zijn kasteel is door Gorcumers gebouwd. Op een strategische plek aan de rivier. Van historisch belang vind ik, maar het is niet aan mij als leek om daarover te oordelen. Maar ook niet aan de mensen in het stadhuis. Dat zijn ook leken. De conclusie dat het maar een oude muur is, is voorbarig. De Blauwe Toren is het niet, maar een gewone stadsmuur ook niet. Het is, zo heb ik me door verschillende historici laten vertellen, een restant van het voorhof. Een onderdeel van het kasteelcomplex. In de gevonden muurtorenresten is een schietgat te zien. Je kunt daar mooi over verhalen. Gebruik het voor toerisme en stadspromotie. In Utrecht en Maastricht zijn daar voorbeelden van."

,,Glazen vitrine, een 3D-presentatie … er zijn vele mogelijkheden", vervolgt de lokale politica. ,,Koester in elk geval wat is gevonden zodat je er iets mee kunt doen. Het is een kans, geen bedreiging."

Fotobijschrift:

Gemeenteraadslid Everdien Hamann bij de historische vindplaats. ,,Gebruik het voor toerisme en stadspromotie."