Hoog Dalem: Pionieren met zelf opgewekte en opgeslagen zonneenergie

GORINCHEM Optimaal voorzien in de eigen elektriciteitsbehoefte, door zelf opgewekte zonne-energie op te slaan om te gebruiken als de zon niet schijnt. Het klinkt als toekomstmuziek, maar bijna vijftig huishoudens in de 'all electric' nieuwbouwwijk Hoog Dalem hebben deze Nederlandse primeur. Zij nemen deel aan een grootschalig onderzoek. Door collectief zonne-energie op te wekken, op te slaan en het bijsturen van hun verbruik, streven zij grotendeels zelfvoorzienend te worden. Netbeheerder Stedin, KPN, ABB en Heijmans trapten donderdag 26 februari samen met wethouder Arjen Rijsdijk en de vijftig deelnemende huishoudens Energieproject Hoog Dalem officieel af.

Nieuwbouwwijk Hoog Dalem is onderdeel van de eerste Nederlandse praktijkproef naar de toepassing energieopslag in huis én op wijkniveau. Zelf opgewekte zonne-energie wordt door vijftig huishoudens, bij weinig of geen verbruik, op wijkniveau opgeslagen in accu's. De opgeslagen stroom kan vervolgens op ieder moment van de dag opnieuw worden gebruikt. De huishoudens worden voor een groot deel zelfvoorzienend door hun verbruik te monitoren, te plannen en bij te stellen.

Marko Kruithof, manager Duurzaamheid en Vernieuwing Stedin: ,,Nederland staat aan de vooravond van een energierevolutie waarbij een innovatief en betrouwbaar netwerk onmisbaar is. Als duurzame netbeheerder hebben we de ambitie om het veranderende energielandschap mede vorm te geven en onze elektriciteitsnetten ook geschikt te maken voor transport in de toekomst. Energieopslag is één van de innovaties die ons helpt bij deze uitdaging.''

Wanneer de zon op een doordeweekse dag uitbundig schijnt, leveren zonnepanelen vaak meer elektriciteit dan op dat moment wordt verbruikt. De overtollige energie wordt dan terug geleverd aan het elektriciteitsnet. Collectieve terug levering, wanneer bijvoorbeeld door een hele wijk zonnepanelen zijn aangeschaft, vragen veel van de capaciteit van het elektriciteitsnetwerk. Er kan dan een knelpunt ontstaan, vergelijkbaar met een drukke invoegstrook op de snelweg. Om knelpunten in de energievoorziening te voorkomen, wordt gezocht naar mogelijkheden om duurzame energiestromen op te vangen. Een oplossing is om de capaciteit te vergroten door meer of zwaardere elektriciteitskabels aan te leggen. Omdat dit kostbaar en niet altijd efficiënt is, zijn ook innovaties zoals opslag en het sturen van vraag en aanbod een alternatief. In Hoog Dalem nemen de bewoners deel aan het proefproject om optimaal decentraal opgewekte zonne-energie in te zetten voor het verbruik van hun huishoudelijke apparatuur. Zo is de belasting van het elektriciteitsnet minimaal en worden knelpunten voorkomen.

Dit unieke energieproject is gesubsidieerd door de Rijksoverheid en wordt getrokken door Stedin in samenwerking met Bouwbedrijf Heijmans, telecomprovider KPN en technologiebedrijf ABB. Heijmans heeft de nieuwbouwwijk Hoog Dalem gebouwd en is partner om te leren hoe zij duurzame energiesystemen in toekomstige woningbouw kunnen toepassen. KPN ontwikkelt de app die klanten gebruiken voor inzicht en plannen van het energieverbruik. Daarnaast doet KPN in deze proeftuin ervaring op over hoe deze innovatieve totaaloplossing ingrijpt op communicatietechnologie. ABB heeft de batterijen geleverd en doet praktijkervaring op met opslagsystemen, gecombineerd met het sturen van witgoedapparatuur in de woning. Ook levert ABB de meetinstrumenten om de verschillende energiegebruikers in de woning te monitoren. Door warmtepompen in de winterperiode en collectieve terug levering aan het elektriciteitsnet kan een piekbelasting ontstaan. Netbeheerder Stedin onderzoekt de kosten en baten van energieopslag en wil piekbelastingen terugbrengen door het optimaal afstemmen van vraag en aanbod.

Fotobijschrift: Energiepioniers van het eerste uur: Erik van der Ploeg en Ron van Vliet vergelijken aan de keukentafel opwek en verbruik.