Kozakken Boys en SteDoCo willen het 'netjes' houden

GORINCHEM Het televisieprogramma Zembla stelde begin deze maand zwarte betalingen in het amateurvoetbal aan de kaak. Bijna twee miljoen euro aan gevorderd belastinggeld is niet meer te innen bij verenigingen die ten onder zijn gegaan aan financiële malversaties en misschien ook wel aan hoogmoed en grootheidswaan, zo lichtten de journalistieke documentairemakers uit. In het verspreidingsgebied van De Stad Gorinchem en Het Kompas Hardinxveld-Giessendam, twee uitgaves van de BDU, is een paar topamateurclubs actief. Hoe hebben zij naar het programma gekeken en hoe hebben ze het eigenlijk geregeld? Hoe verlopen de geldstromen en is daar vanuit het bestuur van de vereniging zicht en controle op?

door Erik de Bruin

Om maar direct met de deur in huis te vallen: zijn onderhandse betalingen taboe? Die vraag stellen we aan Kozakken Boys en SteDoCo, die respectievelijk hun kunsten vertonen in de net opgerichte Tweede en Derde Divisie. ,,Dat willen we gewoon niet", zegt Johan van der Werken stellig. ,,Vandaar ook de stichting." Hij doelt op de stichting Voetbalpromotie SteDoCo, die in 2009 werd opgericht. De Hoornaarse voetbalclub timmerde toen al enkele jaren sportief aan de weg. De heren wilden weg uit de onderste regionen van het amateurvoetbal. Dat vereiste net als bij de dames, die op dat moment op het allerhoogste niveau actief waren, een andere, professionelere aanpak. Ondersteund door een businessclub, Temporalis geheten, werden de eerste stappen gezet (lees: promoties bewerkstelligd). ,,In 2009 hebben we besloten écht prestatief te worden. Om draagvlak te creëren hebben we dat bewust via de leden laten lopen. Niet iedereen stond te klappen, maar een ruime meerderheid stemde in met het bestuursvoorstel. Daarbij is wel afgesproken dat de stichting zichzelf bedruipt en dat geldt nog steeds", aldus Van der Werken, die de stichting voorzit en ook deel uitmaakt van het verenigingsbestuur. ,,Twee andere bestuursleden zitten ook in het stichtingsbestuur. Tezamen vormen we een meerderheid, om zo controle te kunnen houden."

'Tweedeling'

,,We willen het netjes en transparant houden", vertelt Freek Vorthoren, de penningmeester van Kozakken Boys. Over 'de geur van zwart geld', waar Zembla over spreekt, zegt hij dat dit vaak verhalen zijn die rondgaan en blijven hangen. ,,Niemand weet in zulke gevallen exact hoe het zit. Bij ons is zwart betalen geen optie. Het risico dat je daarmee loopt als bestuurder is groot. Wat ik al zei: het is goed en transparant geregeld. Elke speler heeft een contract en krijgt netjes elke maand een loonstrook. De loonadministratie wordt verzorgd door een gespecialiseerd kantoor." SteDoCo besteedt dit ook uit. Van der Werken: ,,Het is immers geen vrijwilligerswerk. Overigens zijn betalingen al heel lang werkelijkheid in het amateurvoetbal. Trainers werden altijd al betaald. We hebben wel een tweedeling gemaakt. De spelers worden betaald door de stichting en de technische staf door de vereniging." Bij Kozakken Boys werkt het ook zo. ,,De spelers zitten in een aparte stichting (Sponsorbelangen/Promotie Kozakken Boys, red.)", legt Vorthoren uit. ,,Ze zijn bij de stichting in dienst. De trainers en overige betaalde krachten zijn bij de vereniging in dienst." Op de vraag wie aan het roer staat van de stichting, antwoordt hij dat het stichtingsbestuur wordt gevormd door het dagelijks bestuur van de club. ,,Zij leggen verantwoording af aan een onafhankelijke sponsorcommissie." Net als zijn collega-bestuursleden vervult hij dus een dubbelrol.

Beide organen (zowel de stichting als de vereniging) worden gevoed door sponsoren. Bij SteDoCo werpt de businessclub al tien jaar vruchten af. ,,Al vanaf het begin zijn daar ongeveer 170 bedrijven uit een wijde regio lid van. Ze subsidiëren de vereniging waardoor we een goede organisatie en accommodatie (twee basisvoorwaarden om sportieve groei door te kunnen maken) neer konden zetten en dragen sponsoren aan. Het netwerk strekt zich uit van Moerdijk tot Volendam, waar bijvoorbeelden onze shirtsponsor vandaan komen. Twaalf zogenoemde stersponsoren dragen zorg voor de salarissen van de hele technische staf, inclusief de scouting. Haakt er één af dan zorgen ze zelf voor een nieuwe sponsor." Zekerheid voor alles. ,,Met elke sponsor komen we een driejarig contract overeen dat stilzwijgend wordt verlengd. We trekken het bewust breed en willen niet afhankelijk zijn van een paar grote geldschieters. Dat is veel te broos." Bij Kozakken Boys staan, zo vertelt Vorthoren, tachtig tot honderd sponsoren garant voor de betalingen. ,,Hoe stevig dit fundament is? We hebben het zo ingericht dat we meerdere sponsoren hebben die redelijke bedragen beschikbaar stellen. Gedurende het seizoen proberen we dat aantal uit te breiden. Valt er één weg dan is het op te vangen."

'Appels met peren'

Andere gelijkenissen zijn dat zowel in Hoornaar als Werkendam de hele selectie betaald krijgt (enkele spelers hebben een tweejarig contract) en dat beide clubs (nog) geen spelers hebben gekocht en verkocht terwijl die mogelijkheid er nu wel is met de intrede van de Tweede en Derde Divisie. Over de hoogte van het budget laten ze zich, om verschillende redenen, niet uit. ,,Budget is een ruim begrip", steekt Vorthoren van wal. ,,Vaak hoor ik mensen budgetten vergelijken waarbij niet wordt vermeld of het netto of bruto is. Zijn het alleen de spelers of inclusief trainers et cetera? Wat mij betreft ga je appels met peren vergelijken of je hebt het onder elkaar niet meer over budget." Van der Werken zegt het niet gepast te vinden om openlijk over bedragen te praten: ,,Zowel in financieel als sportief opzicht zien we daar de noodzaak niet van in. Een inhoudelijk vergelijking tussen clubs is bovendien moeilijk te maken. Per 1 november dienen de clubs die actief zijn in de Tweede en Derde Divisie hun begrotingscijfers te overleggen aan de KNVB. Dat houdt verband met de licentie-eisen. Een goede zaak. We zullen de voetbalbond laten zien dat we onze zaken goed hebben geregeld."

De krant legde hen ook de fundamentele vraag voor: Waarom betalen? Waarom wil de club eigenlijk zo hoog spelen? Volgens Vorthoren wordt de ambitie om op het hoogste amateurniveau te spelen breed gedragen. ,,Hier is al meerdere keren in positieve zin over gesproken tijdens een ledenvergadering. Het overgrote deel van onze leden voelt zich hier prima bij. Het feit dat onze club één van de grootste supporterschares heeft die meegaat naar uitwedstrijden zegt voldoende." ,,Het leeft", stelt ook Van der Werken. ,,Tientallen vrijwilligers zetten zich wekelijks met hart en ziel in om de club draaiende te houden. Dat zouden ze echt niet doen als ze het niet leuk zouden vinden en zich niet verbonden zouden voelen. Daaraan merk je het, maar ook zeker aan de toegenomen publieke belangstelling. Bij thuiswedstrijden is er gemiddeld vier- tot vijfhonderd man en bij uitwedstrijden reizen er meestal een stuk of honderd supporters mee." Afgelopen weekend was het op het eigen sportpark langs de Groeneweg met zevenhonderd toeschouwers volle bak. Quick Boys kwam op bezoek, een gerenommeerde naam in het amateurvoetbal. Zoals Kozakken Boys dat ook al enkele decennia is en de laatste jaren nog meer dankzij de recente successen die werden gevierd in de Topklasse. In 2015 kroonden de voetbalgekke Werkendammers zich tot beste zaterdagamateurploeg van Nederland. ,,De vraag of dat een positief effect heeft op de hele vereniging kan ik met Ja beantwoorden", zegt Vorthoren. ,,De beleving en saamhorigheid binnen de club is groot, net als de inzet van vrijwilligers. Daarnaast merken we dat Kozakken Boys aantrekkingskracht uitoefent op jonge voetballers uit het dorp en uit de regio. De jeugdafdeling groeit als kool."

'Ongeloofwaardig'

,,Sceptische blikken van buitenaf sterken ons alleen maar. Stiekem vinden mensen het toch altijd wel mooi wat hier gebeurt", antwoordt de financiële man van de Boys op de vraag op de vereniging gevoelig is voor cynische opmerkingen als: die speelt heus niet voor een appel en een ei. ,,Dat mogen ze zeggen. We ontkennen ook niet dat we spelers betalen. Het kan niet anders. Als andere clubs op dit niveau en niveaus iets daaronder beweren dat ze niet betalen, is dat totaal ongeloofwaardig." Volgens Van der Werken zijn de sceptische geluiden die aan het begin van de opmars nogal eens te horen waren, verstomd. ,,Het is aardig ingedaald. Natuurlijk hoor je nog wel eens kritiek, maar daar liggen we niet wakker van. Als vereniging weten we wat we willen. We hebben een koers bepaald, al zijn we verder gekomen dan oorspronkelijk verwacht. Maar wel via de weg der geleidelijkheid. De resultaten in de afgelopen jaren laten dat ook zien. Eerst handhaven, dan stabiliseren en vervolgens, in het derde seizoen op een hoger niveau, promoveren."

'Tot de orde roepen'

Rest nog de vraag: Hoe hebben ze naar de documentaire gekeken? Vorthoren zegt toch wel te zijn geschrokken en niet te begrijpen dat clubs het zover laten komen. Hij vindt dat de KNVB pro-actief te werk moet gaan. ,,Niet afwachten tot het mis is en dan een team uit de competitie halen. Zorg ervoor dat je in het traject dat aan de financiële malversaties vooraf gaat al actie onderneemt. Misschien moet de bond wel gaan werken met een team van financiële mensen dat steekproefsgewijs amateurclubs bezoekt en een aantal essentiële financiële zaken vastlegt. Of met de belastingdienst afspraken maken over preventieve informatie-uitwisseling. Dan ben je er op tijd bij en kun je clubs die er een potje van maken nog tot de orde roepen. Er wordt vergeten dat je bij dergelijke straffen ook mensen raakt, zoals (jeugd) spelers, vrijwilligers en trouwe supporters, die geen blaam treffen. Dat kan niet de bedoeling zijn." Volgens Van der Werken is het triest dat, zoals Zembla aanhaalde, een zevental clubs de afgelopen jaren ten onder is gegaan aan belastingschuld. ,,De voetballerij wordt daar niet beter van, niemand zit hierop te wachten. Dankzij de licentie-eisen waar clubs in de Tweede en Derde Divisie aan moeten voldoen (zij moeten met geregistreerde spelerscontracten werken, red.) heeft de KNVB daar hopelijk meer grip op." ,,Waarom het ons niet overkomt? Simpelweg omdat we het goed hebben georganiseerd en met duidelijke contracten werken waarin ook afspraken over reiskosten en premies zijn opgenomen. Als een speler premiegeld krijgt, gaat een deel daarvan, net als bij het loon, naar de belastingdienst. Wat Zembla liet zien, is bij ons niet aan de orde."

Van der Werken laat desgevraagd weten dat SteDoCo nooit een naheffing/vordering heeft moeten betalen. Kozaken Boys wel. ,,Dat is ooit één keer gebeurd omdat een aantal onkostenvergoedingen niet was onderbouwd met bonnetjes", aldus Vorthoren, die op de vraag waarom Kozakken Boys zich geen buil (meer) valt antwoordt dat de club transparant is wat betreft de lonen en het van oudsher netjes heeft geregeld. ,,De cijfers worden jaarlijks gecontroleerd door een onafhankelijke accountant en er vindt een controle plaats door de kascommissie, die wordt gevormd door leden. Periodiek worden er afdrachten gedaan aan de belastingdienst, zoals we dat ook behoren te doen."

Fotobijschrift:

Kozakken Boys en SteDoCo namen het vorig seizoen tegen elkaar op in de Topklasse. Een ware streekderby, waar, zoals hier is te zien in Hoornaar, veel toeschouwers op afkwamen.