• Oud-archivaris A.J.Busch bij een schilderij van Jan Meerhout met gezicht op Gorcum in de 17e eeuw.

    Rob Kreszner

Busch koestert het verleden

GORINCHEM Op 17 mei verschijnt het boek Tien eeuwen Gorinchem, dat hét standaardwerk over de geschiedenis van deze Hollandse stad is. Een geschiedenisboek waarin bekende verhalen staan.


Rubriek Gorcums Museum door Agnes Broeksema

Jan van Arkel die zich mét paard aan de stadspoort zou hebben opgetrokken. Het verhaal van de Martelaren van Gorcum, die in Brielle jammerlijk aan hun einde kwamen. Of over de legendarische Gorcumse rechtsbuiten Frank Wells van voetbalclub Unitas. Maar ook minder bekende verhalen krijgen een plek. Bijvoorbeeld hoe het dagelijks leven van de Gorcumers in de Tweede Wereldoorlog er uit zag. En hoe de firma De Vries Robbé een van 's lands grootste staalconstructiebedrijven werd.

Oud-gemeentearchivaris van Gorinchem A.J. Busch (1934), schreef ook mee aan het omvangrijke boekwerk. De van oorsprong Dordtenaar, werkte van 1969 tot zijn pensioen in 1997 bij het stadsarchief. Op zijn tweede werkdag vroeg toenmalig burgemeester Van Rappard: ,,U gaat toch zeker wel in Gorinchem wonen?" ,,Natuurlijk", was het antwoord, en nog altijd woont Busch in 'het stadje', zoals hij het bijna liefkozend noemt.

Busch is van Gorinchem met zijn vesting gaan houden. Dag in dag uit heeft hij zich bekommerd om het beheer en behoud van documenten die de geschiedenis van deze stad bewaren. Daarnaast nam Busch ook vaak plaats achter de schrijfmachine om de geheimen van het archief voor iedereen toegankelijk te maken.

Niet gek dat de redactie van 'Tien eeuwen Gorinchem' hem vroeg een bijdrage te leveren aan het boek. Hij schreef over katholieken in Gorinchem tussen 1572 en 1800 en het bedrijfsleven in de 19de eeuw. Busch weet te vertellen dat de katholieken achtergestelde burgers waren. Zo mochten ze niet voor de overheid werken of zich bij een gilde aansluiten.

Van het bedrijfsleven in de 19de eeuw rest weinig meer dan een gedeelte van de oude suikerfabriek aan de Arkelsedijk uit 1871. Busch schrijft over vroegere bedrijven die veel voor Gorinchem hebben betekend. ,,Het boek was een goede reden om weer eens in de archieven te duiken, op zoek naar nieuwe informatie. Ik vind het een voorrecht om oude archiefstukken aan te mogen raken. Dat is het geluk van een archivaris: de oudheid zomaar in handen te hebben." Wie weet ervaart u dit als lezer straks ook wel wanneer u 656 pagina's geschiedenis door uw vingers laat glijden.