• Gorcumse lijsttrekkers maken zich op voor het duidingsdebat.

    Tim Hartman

Duidingsdebat: Stadsbelang en Democraten Gorinchem trekken samen op, Dansen (SP) zorgt voor reuring

GORINCHEM Op initiatief van de gemeenteraad vond er vanmiddag een duidingsdebat plaats in de raadzaal van het stadhuis. Tijdens dit debat gaven de lijsttrekkers van de gekozen politieke partijen hun reactie op de verkiezingsuitslag van de gemeenteraadsverkiezing in Gorinchem. De gekozen lijsttrekkers blikten samen terug op de verkiezingen van woensdag 21 maart en op de uitslag. Daarnaast werden al de eerste afspraken gemaakt over hoe de coalitieonderhandelingen van start kunnen gaan. Burgemeester Reinie Melissant was voorzitter van dit debat. Journalist Tim Hartman was aanwezig bij dit duidingsdebat en verzorgde het onderstaande liveblog. 

Door Tim Hartman

18.30 Daarmee komt het duidingsdebat tot een einde. Hartelijk dank voor uw aandacht. Lees gerust nog eens het liveverslag terug en graag tot een volgende keer. Houd voor het laatste nieuws de website van De Stad Gorinchem goed in de gaten!

18.28 Dick van Zanten: ,,We doen niet aan achterkamertjespolitiek. Draagvlak verspil je heel snel en dat willen we zeker niet."

18.27 Attie Mager (VVD) als reactie daarop: ,,Houd de transparantie samen goed in de gaten."

18.25 Het woord is tot slot aan Dick van Zanten, de vertegenwoordiger van de grootste partij (Stadsbelang): ,,We, Stadsbelang en Democraten Gorinchem, hebben elkaar gevonden en we gaan gezamenlijk de besprekingen in met de andere partijen. In de hoop en de verwachting daar goed uit te komen. Gezamenlijk de schouders onder zetten. Maandag willen we aanvangen met die opdracht. Het proces willen we meteen na het weekend starten. Ik heb het volste vertrouwen over niet al te lange termijn met resultaten te kunnen komen."

18.24 Everdien Hamann is opvallend goed gehumeurd en heeft maar één boodschap: ,,Laat het akkoord in elk geval praktisch zijn en niet filosofisch."

18.22 Rutger van Breemen (GroenLinks): ,,De woorden van Van Zanten over duurzaamheid bieden hoop. Veel succes, ik ben benieuwd naar het resultaat."

18.20 Ilhan Tekir (D66) heeft een vraag aan Attie Mager van VVD: ,,VVD wil vooruit, fijn om te horen. Tegelijkertijd denk ik: het kostte bij de VVD heel veel moeite om financiën bij de eigen wethouder (Marcel Doodkorte, red.) los te peuteren. Hoe zit het nu met de drang naar vooruitgang bij de VVD?"

18.18 Eva Dansen (SP) betreedt wederom het toneel: ,,We zijn allemaal lokale partijen, dan denk ik: dat doet mee zo denken aan #metoo. Dat hoeft wat mij betreft niet." Richting Van Zanten en Schefferlie: ,,Fijn dat Van Zanten tegen kritiek kan. In tegenstelling tot Schefferlie. Je moet tegen kritiek kunnen, vooral met een stevige oppositie. En niet met een zeurderige oppositie. Het gaat wat ons betreft niet om het aantal zetels of om wie de meeste bekende Gorcumers in de partij heeft. Het gaat om Gorinchem en ik hoop dat de coalitie daar aan denkt. Ik wens jullie veel succes. Ik hoop dat we vier jaar lang kritisch mogen zijn ten opzichte van de coalitie."

18.15 CDA-lijsttrekker Lennert Onvlee vervolgt: ,,CDA kijkt naar democratie. Een tegenpool daarvoor is belangrijk. Een oppositie is dan ook heel belangrijk. Wat ons betreft geen raadsbreedakkoord, wel iets waar we met z'n allen achter kunnen staan. Als we bruggen willen slaan, is het goed om te zeggen dat we hier tien lokale partijen hebben in plaats van drie. Allemaal hebben we een hart voor de stad."

18.12 Marjo Molengraaf (CU-SGP): ,,Ik krijg vaak een beetje jeuk van termen zoals een 'centrale as'. Ik zou liever willen spreken van een 'centrale kern'. Ik wil Stadsbelang en Democraten Gorinchem waarschuwen dat die as geen ondoorbreekbare muur wordt. Ik ben blij met de woorden van Dick van Zanten over duurzaamheid en financiën. Het blijft mij een beetje onduidelijk wat Democraten Gorinchem concreet wil. In mooie woorden en vage vergezichten kun je niets concreets doen. Inwoners zijn gebaat bij concrete daadkracht."

Over minder vrouwen in de raad: ,,Kan eigenlijk niet. De vrouwen in de raad zijn echte powervrouwen dus wat betreft komt het goed. Het gaat om Gorinchem. Laten we niet vervallen in politieke spelletjes, laten we over onze eigen schaduw heen stappen, dan kan er een mooie samenwerking groeien. Een raadsbreedakkoord is wat ons betreft niet nodig, dat maakt het wel erg saai in dit theater, een mooie meerderheid is wat ons betreft voldoende."

18.07 ,,Het doet de PvdA goed om te zien dat de verbindingen worden gezocht", is de kern van Jack Oostrum zijn tweede termijn.

18.05 Attie Mager (VVD): ,,Een open gesprek en transparante terugkoppeling. Dat verwachten wij van Stadsbelang als initiatiefnemer."

18.03 Schefferlie, lijsttrekker van Democraten Gorinchem, wil graag bruggen bouwen tussen de partijen en reageert op de bijdragen van andere partijen. ,,De vraag van Marjo Molengraaf of één lokale partij niet genoeg is, klinkt me net zo vreemd in de oren als de vraag of landelijk niet één landelijke partij voldoende is." Over de bijdrage van Eva Dansen (SP): ,,Doen we alleen maar wat de mensen in de stad willen? Nee. Ik denk niet dat ze ons programma goed heeft doorgelezen, maar aan haar toon te horen, heeft ze de komende jaren voldoende tijd om dat alsnog te doen." 

18.00 ,,Ik ben blij dat Eva (Dansen, red.) weer lekker scherp is. Daar zal ze ons de komende jaren ook vast weer scherp mee houden. Goed dat je dat hebt opgepakt." Over de 'verrechtsing' van Gorinchem: ,,Dat kan ik wat minder plaatsen."

Over de Visie van de Stad: ,,De Visie van de Stad is een punt op de horizon, maar het is wat ambitieus om de komende vier jaar alle problemen in de stad op te lossen. De komende vier raadstermijnen moeten we alles op alles zetten om de ambities voor 2032 uit te werken. En het is mooi dat we nu de basis daarvoor kunnen leggen in de eerste raadstermijn. Het zou mooi zijn om raadsbreed aan de slag te kunnen met z'n allen. En ik wil Rutger (Van Breemen van GroenLinks, red) en Everdien (Hamann van Gorcum Actief, red) geruststellen. Duurzaamheid is voor iedereen belangrijk en ook financieel gaan we niet alles overhoop gooien wat de laatste jaren met pijn en moeite is behaald."

17.56 Wat volgt is een reflectie op de eerste bijdragen. Dick van Zanten trapt wederom af.

17.55 Tot slot Everdien Hamann (Gorcum Actief): ,,Drie lokale partijen is best veel voor een niet zo grote stad als Gorinchem. Hoe kan het toch dat twee lokale partijen zo groot zijn? Ik wil de opmerking meegeven aan de centrale as: Investeer met enige voorzichtigheid. Een jojo-effect zou jammer zijn: investeren, bezuinigen, investeren, bezuinigen. Wij blijven in elk geval iedereen kritisch volgen."

17.50 ,,Lastig om deze uitslag te duiden", begint Rutger van Breemen (GroenLinks). ,,Heeft de kiezer op een partij gestemd of op iemand die ze goed kennen? Gorinchem gaat rechtser denken dan voorheen. En het valt op dat er weinig vrouwen in de raad komen en dat er veel voorkeursstemmen zijn. En dat vier jaar hard werken niet altijd beloond wordt. Het lijkt er op dat Van Zanten en Schefferlie er samen wel uit gaan komen en het lijkt er ook op dat GroenLinks niet opnieuw in de coalitie komt. GroenLinks ziet de stad een ruk naar rechts maken. En daarom is het ons veel waard dat Gorinchem een sociale stad blijft. Daar willen we verder mee gaan."

17.43 Ilhan Tekir (D66) trapt zijn betoog af: ,,Ik zal het qua temperament iets rustiger houden", verwijst hij naar het betoog van zijn voorganger, Eva Dansen. ,,We zijn blij dat we onze twee zetels hebben behouden. Als we de as, Stadsbelang en Democraten Gorinchem, versterkt moet worden, dan staan wij klaar. Wij hopen dat, ongeacht de samenstelling van de coalitie, ook de oppositie hun kiezers mogen bedienen. We zijn prima in staat om aan een raadsbreedakkoord te bouwen. Bouwen aan een stad die wil groeien en bloeien door initiatieven de ruimte te geven."

17.39 SP-lijsttrekker Eva Dansen: ,,Gefeliciteerd aan de winnende partijen. Maar ik ben er niet blij mee. Gorinchem is aan het verrechtsen. Maar ja, soms win je, soms verlies je. Die verrechtsing is wel een punt van zorg. Net als het verlies van de partijen met een landelijke richting ten koste van de partijen die het idee hebben 'Laten we iets leuks voor de stad doen'."

Rumoer op de publieke tribune: ,,Fijn dat ik iets losmaak. Ik kan nog meer zeggen hoor. Zoals: 'Blijkbaar gelooft de kiezer in sprookjes'."

17.35 Lennert Onvlee, namens het CDA: ,,Goed om een balans te hebben tussen lokale partijen en partijen met een landelijke achterban. Het is tijd om samen te gaan bouwen aan Gorinchem. De Visie van de Stad is samen gemaakt en is een mooie inspiratie: mobiliteit, uitgaan van de kracht van de stad, en goed op de portemonnee letten die de afgelopen vier jaar goed op orde is gebracht. Keuzes maken, niet alles kan, maar de financiën bieden ruimte. De grote winnaars moeten wat CDA betreft samen aan tafel. Samen verkennen, zonder informateur wat ons betreft."

17.30 Als vierde partij is ChristenUnie-SGP aan de beurt. Marjo Molengraaf neemt het woord. Een aantal primeurtjes in Gorinchem: ,,De eerste is dit debat. De tweede is Stadsbelang als grootste in Gorinchem. En als derde is dat er drie lokale partijen in de raad komen. Vreemd eigenlijk dat één lokale partij niet volstaat: een nieuwe partij om versnippering tegen te gaan, terwijl die alleen maar groter wordt. Stadsbelang moet het initiatief nemen om een stabiel bestuur te vormen, al heeft het verleden ook aangetoond dat zelfs met een minderheid het bestuur stabiel kan zijn."

17.27 Dan Jack Oostrum (PvdA): ,,Voor het eerst is PvdA niet meer de koploper in Gorinchem. Ik feliciteer de lokale partijen, maar ook de VVD (dat vijf stemmen meer had, red.). Misschien een menselijke telfout", zegt Oostrum met gevoel voor humor. ,,Wij leggen de sleutel in handen van Stadsbelang. Wij zien graag een breed gedragen programma met de Visie van de Stad als basis. Dat vraagt om een daadkrachtig college van burgemeester en wethouders. Ik wil de centrale as (Stadsbelang en Democraten Gorinchem) adviseren om het gesprek aan te gaan. Inschakelen van een informateur lijkt me overbodig. Veel wijsheid en veel succes gewenst."

17.25 Over het te volgen proces: ,,VVD verwacht het initiatief van de twee grootste partijen en openbare verantwoording van hen, Stadsbelang en Democraten Gorinchem. De VVD ziet voor PvdA, SP en D66 een mindere rol weggelegd, de partijen die een fors verlies hebben geleden. Voor VVD is vier wethouders voldoende." 

17.23 ,,Chapeau voor de lokale partijen die samen veertig procent van de stemmen hebben", feliciteert Mager de lokale partijen. ,,VVD is zeer content om de derde partij van Gorinchem te zijn. De grootste landelijke partij van Gorinchem. Lokaal liberaal, ook met banden met de provincie. Wat ook belangrijk is."

17.22 Als derde mag een verkouden Attie Mager (VVD) het woord nemen. ,,Wat een uitslag. Tien partijen in de raad!"

17.17 ,,Het moet een feest worden om als inwoner van Gorinchem samen te werken met de gemeente", trapt Schefferlie af. ,,Er is een lokale keuze gemaakt. Dat is niet alleen een landelijke trend, want niet alle lokale partijen zijn gegroeid. Onze eigen voorkeur is om zelf de verkenning aan te gaan met alle collega's met Democraten Gorinchem en Stadsbelang als as. Een nieuwe kans, een nieuw begin: we willen meer dialoog. Wij hopen zelf een voorbeeld te zijn in de omgang met elkaar. Er zijn best bruggen te bouwen tussen programma's inhoudelijk. Wij hebben er in elk geval veel zin in!"

17.16 Het is nu de beurt aan de tweede partij, Democraten Gorinchem, dat tijdelijk dacht de grootste partij te zijn. Lijsttrekker Pierre Schefferlie begint eveneens met het bedanken van de kiezers voor het vertrouwen in een nieuwe partij. 

17.15 Van Zanten besluit met zijn speerpunten: ,,Die zijn allemaal geïnspireerd door de Visie van de Stad. We gaan met elkaar de schouders eronder zetten."

17.12 Over de duiding van de uitslag: ,,De kiezers hebben duidelijk aangegeven dat het aan de lokale partijen is om de as te vormen van de coalitie", vindt Van Zanten. ,,Ik geef geen waardeoordeel over het beleid van de afgelopen vier jaar, maar ik denk dat de kiezers toe zijn aan ander beleid. Er is veel vertrouwen in lokaal. Ik zie Stadsbelang en Democraten Gorinchem als centrale as van de komende coalitie. Het voornemen is om met alle partijen inhoudelijk te gaan praten en we gaan proberen om het vooruitgangsgeloof van de stad te dienen."

17.10 Dick van Zanten: ,,De zes minuten spreektijd is meteen de eerste uitdaging", zegt hij lachend. ,,Ik wil als eerste de kiezers bedanken. Maar ook dat meer dan de helft van de bewoners de moeite heeft genomen om te stemmen. Dat Stadsbelang zoveel stemmen heeft verzameld is overweldigend."

17.05 Burgemeester leidt het debat in waarna Dick van Zanten als eerste mag spreken.

17.02 De partijen gaan in de op volgende vragen: Wat betekent de uitslag voor de eigen partij en in het algemeen voor de komende raadsperiode? Welke inhoudelijke speerpunten hebben de fracties voor de raadsperiode 2018-2022? En wat vinden de fracties belangrijk voor de opdracht aan de informateur die straks onderzoek gaat doen naar mogelijke coalities?

17.00 De opkomst in Gorinchem is uiteindelijk uitgekomen op 52.21 procent. Dat is minder dan het landelijk gemiddelde van 55 procent.

16.59 Er wordt zometeen ook gesproken op volgorde van het aantal zetels. Dick van Zanten zal dus aftrappen namens Stadsbelang, Everdien Hamann sluit namens Gorcum Actief af.

16.57 Nog even ter informatie: de zetelverdeling ziet er als volgt uit:

Stadsbelang (2563 stemmen, 5 zetels), Democraten Gorinchem (2376 stemmen, 4 zetels), VVD (1555 stemmen, 3 zetels), PvdA (1550 stemmen, 3 zetels), CU-SGP (1430 stemmen, 2 zetels), CDA (1296 stemmen, 2 zetels), SP (1167 stemmen, 2 zetels), D66 (1038 stemmen, 2 zetels), GroenLinks (918 stemmen, 1 zetel), Gorcum Actief (840 zetels, 1 zetel) en Jezus Leeft (66 stemmen, 0 zetels).

16.55 Welkom in dit liveblog! Over vijf minuten gaan alle lijsttrekkers met elkaar in debat over de vraag: 'hoe nu verder?' Volg het debat hier!