• Sarah Honig en Nienke Streefkerk wonnen een eerste prijs met hun profielwerkstuk dat de heikele kwestie patat of friet behandeld.

    Mirjam de Swart

Eerste prijs met werkstuk over heikele kwestie: patat of friet

GORINCHEM In eerste instantie was het profielwerkstuk Nederlands van Sarah Honig (Wilnis) en Nienke Streefkerk (Gorinchem) helemaal niet zo goed. Te weinig tekst, te weinig onderzoek en niet goed verwoord. ,,Als we het zo hadden ingeleverd, hadden we er een onvoldoende voor gekregen", aldus Nienke. Drie dagen doorhalen leverde de meiden uiteindelijk toch een negen èn de profielwerkstukprijs havo 2019 op.

door Mirjam de Swart

Sarah Honig uit Wilnis en de sinds 2,5 jaar in Gorinchem woonachtige Nienke Streefkerk zitten op middelbare school De Passie in Utrecht. Onlangs slaagden ze allebei voor hun eindexamen havo. Het profielwerkstuk is een verplicht onderdeel van dat eindexamen. Het werkstuk van Sarah en Nienke gaat over een heikele kwestie die de gemoederen op sociale media behoorlijk verhit: noem je die gefrituurde staafjes nou patat of friet? In eerder taalkundig onderzoek bleek dat daar duidelijke regionale verschillen in zijn. Sarah en Nienke herhaalden dit onderzoek, om te kijken of er inmiddels iets veranderd is, en om te bekijken of ook leeftijd een bepalende factor is in de keuze voor patat of friet.

Zelf zeggen de meiden patat tegen de goudgele staafjes. En dat terwijl er mensen zijn die vinden dat degenen die dat woord gebruiken gekielhaald moeten worden; Het is friet! Iedereen heeft een mening over de benaming voor de gefrituurde staafjes aardappel. Maar waardoor wordt de keuze tussen deze twee termen bepaald? Dat onderzocht het tweetal en ze kwamen tot een opmerkelijke conclusie.

,,We kwamen tot de ontdekking dat het niet zo zeer een taalontwikkeling is, maar meer een taalverschil", legt Nienke uit. Waar je vandaan komt beïnvloedt je keuze voor friet of patat. Maar mensen worden ook beïnvloed door hun omgeving, zowel door vrienden als door bijvoorbeeld lokale snackbars, leggen de meiden uit. Een mooi voorbeeld van de beïnvloeding door snackbars is Laarbeek. Een gemeente middenin het frietgebied waar gek genoeg meer over patat dan over friet wordt gepraat. Reden: een snackbar die Le Patat heet. Niet alleen in Laarbeek, maar ook in Gorinchem is er iets bijzonders aan de hand met de frieten en patatten. ,,Tijdens het onderzoek kwamen we er achter dat het in Gorinchem ongeveer fifty-fifty verdeeld is. Veel mensen zeggen patat, maar het woord friet wordt hier ook erg veel gebruikt. Waarschijnlijk komt dat omdat we toch we tegen Brabant aanliggen waar zo'n 92% van de respondenten de voorkeur geven aan het gebruik van het woord friet", aldus Sarah. ,,Hoe noordelijker je komt hoe vaker er naar het woord patat wordt gegrepen", vult Nienke aan.

De meiden zijn een half jaar lang bezig geweest met hun profielwerkstuk. Dankzij het netwerk van hun ouders en docent leverde de enquête ruim 1700 reacties op. Nienke: ,,We hadden niet verwacht dat zoveel mensen zouden reageren op de enquête. De reacties kwamen echt uit het hele land. Uit het buitenland zelfs."

Het concept werkstuk dat het tweetal in eerste instantie bij hun docent inleverde was helemaal niet zo goed moeten ook de meiden toegeven. ,,Volgens de docent zouden we er geen voldoende voor krijgen. Toen zijn we drie dagen met elkaar heel hard aan het werk gegaan om de teksten aan te scherpen en argumenten beter te onderbouwen." En niet zonder succes, want het werkstuk leverde hen uiteindelijk een 9 op. ,,We deden ook mee aan een profielwerkstukwedstrijd op school. We hadden wel een beetje verwacht dat we daar zouden winnen, omdat er geen ander werkstuk was met zo'n hoog cijfer", aldus Sarah. ,,Maar we wonnen dus niet", vult Nienke aan. De meiden konden echter wel de eerste prijs van de nationale wedstrijd profielwerkstukprijs havo 2019 in hun zak steken. ,,Dat hadden we echt niet verwacht."

Hoewel de meiden het leuk vonden om deze taalstrijd te onderzoeken, ambiëren ze geen studie Nederlands. Nienke: ,,Ik wil graag naar de politie-academie. Omdat ik nog geen achttien ben, neem ik nu een tussenjaar. Maar mocht het niet lukken om aangenomen te worden op de politie-academie dan moet ik wel een plan B bedenken. Journalistiek lijkt me ook leuk." Ook voor Sarah ligt haar droombaan in een heel andere hoek. ,,Ik ga na de zomer Creative Business in Rotterdam studeren."