• Jos Huibers

'Ik ben een allemansvriend'

GORINCHEM Ro van Doesburg, cultuurpaus, leraar Nederlands, dichter, rechercheur, lid van de Spreekkamer van de stad, eigenaar van de liefhebbersboekwinkel De Mandarijn, filosoof en sinds kort ook politicus. Hij studeerde Commerciële Economie, Master of Criminal Investigation en thans Rechten en Rechtsfilosofie aan de Erasmusuniversiteit. En hij stamt uit een geslacht van groenteboeren. ,,Ik pas niet zo goed in één hokje".

door Jos Huibers

,,Op de middelbare school durfde ik nog geen spreekbeurt te houden, dan werd ik rood als een tomaat en begon te stotteren. Nu wordt mij wel verweten dat ik arrogant ben. Soms weet ik dat van mezelf, dan speel ik bewust een soort spel om iets te bereiken, maar vaak veroordeel ik het ook van mezelf. Misschien is het toch wel een scherm. Daar moet ik even over nadenken." Dan moet hij naar beneden, naar de winkel, waar zich een klant heeft gemeld. We zitten boven in een statige ruimte, die hij deelt met de Vereniging 'Oud Gorcum', vol historische boeken in kasten en vitrines. Op de tafel is een hoekje vrijgemaakt voor mijn schrijfgerei. ,,Misschien is het wel een van de bewust vormgegeven hokjes, waar ik in pas. En misschien is het wel allemaal onzin, ik weet het niet", vervolgt hij vanaf de trap op weg naar boven. ,,De werkelijkheid bestaat immers niet uit feiten, maar uit mogelijkheden", citeert hij, niet voor het eerst en niet voor het laatst. ,,Mensen denken dat ik een linkse intellectueel ben, maar dat ben ik niet. Ik ben voor de gulden middenweg. Wat dat is? Ach, de calvinisten zeggen: rustig en zuinig, maar Aristoteles zei: moedig en vrijgevig."

KERK Hij is in 1971 geboren in Gorinchem in een gezin met vier kinderen. ,,Ik ben christelijk opgevoed, wij waren van de Vrijgemaakt Gereformeerde kerk. Toen ik vier jaar was, verhuisden wij naar Sleeuwijk, waar het geloof het ritme van ons leven bepaalde. Vaak naar de kerk, bijbelstudie, de bijbelvereniging en elke dag met een speciaal busje naar de school 'van de kerk' in Hardinxveld. Dat vond ik jammer, omdat we geïsoleerd raakten in Sleeuwijk, we hadden daar geen vriendjes, we weken af en moesten letterlijk vechten om overeind te blijven. Toen ik 18 jaar was heb ik mij losgemaakt van de kerk. Ik heb geen belijdenis meer gedaan. Maar toch, helemaal los kom je nooit, je bent geïndoctrineerd, opgeladen met schuld, gedoemd om te mislukken en altijd bang voor het 'Alziend Oog'. Je houdt er last van. Voor dit interview vroeg ik mij af: moet ik het wel doen, is het geen ijdelheid? Mij is immers ingepeperd, dat de mens nietig is." En dan, na een korte onderbreking: ,,Maar ik wil geen ouwe zeur zijn. Ik heb er ook van geleerd: door het Bijbellezen heb ik taalvaardigheid ontwikkeld, door de bijbelvereniging heb ik kritisch leren denken en argumenteren. En ik heb leren vechten." En dan: ,,Maar misschien is dat ook wel allemaal onzin en had ik dat ook geleerd zonder kerk. In ieder geval ben ik er nog steeds trots op, dat ik me heb weten los te maken."

COMMERCIELE ECONOMIE Als middelbare school werd gekozen voor de Oude Hoven. ,,Ik had toen een sterke drang om vrienden te maken, ik ging er bewust naar op zoek. Ik ging op judo en op voetbal. Al kon ik er niet veel van, ik kreeg wel vrienden. Op school trok ik naar de gangmakers, de 'boefjes'. Vooral in de tweede klas was ik een rotventje." Hij wordt twee keer weggestuurd en belandt uiteindelijk op de Wegwijzer, het huidige Altena College in Sleeuwijk. Na de middelbare school gaat hij Commerciële Economie studeren. ,,Dat was nergens op gebaseerd. Eigenlijk wilde ik naar de Sportacademie, maar daarover waren mijn ouders niet erg enthousiast. Zij adviseerden mij dringend voor een opleiding met perspectief te kiezen. ,,Na de opleiding bleef ik hangen op mijn laatste stage-adres bij Unilever op de afdeling Brand Management. Als een baan bij zo'n bedrijf op je C.V. staat, dan opent het deuren bij andere bedrijven." Hij werkt vervolgens bij twee andere reclamebedrijven, als accountmanager, als creatief copywriter en als creatief strateeg. ,,Op enig moment ontwierp een bevriende collega voor mij een visitekaartje, met als tekst 'Ro van Doesburg, allemansvriend'. Dat was een schok voor me. Was ik omwille van de vriendschap tot alles bereid? Het hielp mij in toenemende mate de zinledigheid van mijn werk te gaan ervaren: mensen verleiden om aan te schaffen. Ik ging op zoek naar zingevende arbeid en werd in het jaar 2000 leraar Nederlands aan nota bene de Oude Hoven en later aan de VMBO van het huidige Omnia College. Dat kon toen nog, zonder diploma. Hoewel ik het aanvankelijk moeilijk had met het houden van orde, vond ik het lesgeven heel leuk. In de avonduren heb ik een tweedegraads onderwijsbevoegdheid gehaald."

KRITISCHE BLIK ,,Na een wedstrijd uitgeschreven door de Mandarijn en de Gorcumse Courant, werd ik in 2005 tot Stadsdichter gekozen. In 2010 ben ik daar zelf mee gestopt. Als een nieuwe ommezwaai in mijn leven koos ik voor de opleiding tot rechercheur aan de Politieacademie. Na de zaak van de Schiedammer Parkmoord, waarin, als gevolg van een kokervisie mensen onterecht veroordeeld waren, koos men hier nu bewust voor kandidaten met een open en kritische blik. Ik heb vier jaar als rechercheur gewerkt, waarvan een deel in opleiding. Ik was deel van een groep, die in samenwerking met de FIOD en de Belastingdienst als het ware geld roofde van boeven. Met veel succes. Desondanks werd door Politie NL besloten het project te beëindigen. Toen kwam de Mandarijn op mijn pad. Ik hoorde dat de winkel te koop was. Een prachtige boekenwinkel, waar ik altijd klant was geweest. Die verleiding kon en wilde ik niet weerstaan. Ware dat niet gebeurd op dat moment, dan was ik wellicht nog rechercheur geweest. Het had zomaar gekund."

POLITIEK We praten over zijn huidige bezigheden in cultuur en politiek. Een boeiend gesprek met veel citaten en open vragen. ,,Cultuur", zegt hij, ,,is alles wat bijdraagt aan de bloei van een organisatorisch verband, cultuur is alles wat mensen met elkaar verbindt en vrolijk maakt, cultuur is samenwerken op een organische manier. Sport is ook cultuur en zo ook de Kerk. Plantjes planten is cultuur bij uitstek." Een woordspeling, zegt hij erbij. ,,Kunst is iets anders. Kunst kan verheffen en inspireren, kunst gedijt bij vrijheid en andersom."

,,Politiek is niet verheffend", zegt hij eerst. ,,Het is gewoon hard werken. Een politicus is een dienaar, geen heerser." En hij citeert opnieuw: "Er zijn halve waarheden, leugens en statistiek. De meerderheid heeft lang niet altijd gelijk, veel vraagstukken zijn veel te complex om zonder kennis een oordeel te hebben." ,,Elke democraat is een populist", zegt hij. Maar ook: ,,De makke van deze tijd is sturen op basis van oneigenlijke argumenten. Op basis van leugens. Daar ben ik allergisch voor." Nu als lid van Democraten Gorinchem moet hij leren zijn oordeel uit te stellen, te luisteren, als een ,,vroedvrouw helpen gedachten te baren".

,,De bijeenkomsten van de Democraten zijn echte werksessies. Er is inbreng vanuit alle hoeken. Natuurlijk leidt de dialoog tot standpunten: we zijn sociaalliberaal, we zijn meer groen dan grijs, kiezen voor medemenselijkheid, ook ten opzichte van vluchtelingen. Dat leidt tot een spagaat. Enerzijds willen wij ons afvragen: wat willen Gorcumers, anderzijds levert de dialoog ook waarden gedreven uitgangspunten op. Hierdoor haken ook mensen af. Het is moeilijk. In ieder geval zijn we democratisch, we willen een kleiner, eerlijker stadsbestuur en een Raad, die werkelijk controleert."

En tot slot: ,,Toen ik Frederiek, mijn vrouw, leerde kennen, probeerde ik haar natuurlijk te imponeren met poëzie, literatuur, citaten. Zij was niet onder de indruk. Hou toch op jongen, zei ze, je bent een echte rivierjongen, het water stroomt altijd één kant op. Zelf is ze meer een zeemeisje." Hij lacht. ,,Je bent veel aardiger dan ik dacht", zeg ik. ,,Oh, dank je", zegt hij, verlegen bijna.