• Cornel van der Ven
  • Stichting EGVL

'Jullie zijn ons niet vergeten'

VUREN Woensdagmiddag rond half vier speelde Bereden Wapens, het fanfarekorps van de Koninklijke Landmacht, de volksliederen van Groot-Brittannië, Nederland, Nieuw-Zeeland, Polen en de Verenigde Staten bij Fort Vuren. Gevolgd door The Last Post en een indrukwekkende minuut stilte, die werd doorbroken door overvliegende gevechtsvliegtuigen uit de Tweede Wereldoorlog. Dit allemaal ter nagedachtenis aan en ter glorie van de tot voor kort onbekende vliegeniers die vochten voor de vrijheid van de door Duitsland bezette landen. Vier van de zeven gaven letterlijk hun leven.

door Erik de Bruin

,,Tot een paar jaar geleden wisten nog maar weinig mensen wat  de namen Brown, Lewczynski, Lunn, Martin, Phillips, Reynolds en Scarff met deze streek te maken hadden. Welke oorlogsdrama's zich in onze polders hebben afgespeeld", sprak Peter den Tek de ongeveer 180 aanwezigen toe. Onder de gasten bevond zich een aantal hoogwaardigheidsbekleders, zoals meester Pieter van Vollenhoven en de ambassadeur van Nieuw-Zeeland. Eerstgenoemde onthulde samen met de weduwe van Scarff en de zus van Lunn een plaquette. Hij mocht vervolgens - met in zijn kielzog een select gezelschap - als eerste een kijkje nemen in het in het fort gelegen museum. Waar onder andere persoonlijke spullen van de vliegeniers zijn te bezichtigen. Plus onderdelen van de neergestorte vliegtuigen. Zoals een kogelhuls van de B17 waar de Amerikaanse piloot Robert Martin in zat. De staartschutter sprong boven Herwijnen uit het door Duitse jagers geraakte toestel. Bij de beschietingen was zijn parachute beschadigd geraakt. Hij viel dood neer. Den Tek, oud-marinier, kwam op het spoor van dit verhaal toen hij met een metaaldetector in zijn woonplaats Asperen op zoek ging naar oude munten. Hij stuitte op de genoemde kogelhuls en daarna op iets veel groters. De B17 was neergestort tussen Hoornaar en Schelluinen. Dit was aanleiding om in de gemeente Giessenlanden een vliegeniersmonument van de grond te krijgen. Voor Marjan van Ooijen, mede-organisator van de jaarlijkse Veteranendag (onder andere in Fort Vuren), een goede reden om hem in 2014 als spreker uit te nodigen. ,,We kwamen met elkaar in contact en bedachten het idee om dit ook voor Lingewaal uit te pluizen. Wat is hier allemaal gebeurd? Bijna te veel om op te noemen", aldus de secretaris van de historische vereniging in Herwijnen, die ook drie andere geschiedkundige clubs in de gemeente enthousiast wist te krijgen om de handen ineen te slaan. ,,Dat was in juli 2015. Toen is onze stichting (Eerbetoon Geallieerde Vliegeniers Lingewaal, red.) opgericht. Sindsdien zijn alle puzzelstukjes één voor één in elkaar gevallen. Met dank aan de vele ooggetuigenverslagen (de meest dramatische verhalen kwamen naar boven) en de steun van nabestaanden. Ze hebben allemaal iets gedoneerd."

Ze vervolgt: ,,Dat geeft het vertrouwen aan. We hebben samen een fantastisch museum gerealiseerd, een geweldige herinneringsroute en na de zomervakantie gaan we een prachtig lesprogramma voor scholen lanceren, maar bovenal hebben we er heel veel vrienden bij gekregen van over de hele wereld. De afgelopen dagen zal ik nooit vergeten. De ontmoetingen tussen de nabestaanden en de ooggetuigen waren hartverwarmend. Daar zaten echt kippenvelmomenten tussen. Je voelde zó de emotie." Paul Bown sprak namens de nabestaanden zijn dank uit voor de Nederlandse onbaatzuchtigheid. ,,Jullie zijn ons en wat er in de oorlog is gebeurd niet vergeten. De details (mijn vader vertelde er niet over) zijn ongelooflijk. Meer te weten komen over hun heroïsche daden is zeer waardevol. Vertel het de volgende generatie, geef vrijheid door."