• Lucas Versteeg

Theater 't Pand al 30 jaar kleinste schouwburg van 't land

GORINCHEM In 1989 begonnen Ferdinand Biesheuvel en zijn vrouw Gemma aan hun droom om een theater op te zetten. Met weinig budget veranderden zij het oude monumentale pand aan de Korenbeurs in een theater. Inmiddels is Theater 't Pand al dertig jaar succesvol open en heeft menig artiest zijn debuut of try-out mogen spelen in 'De kleinste schouwburg van Nederland.'


door Lucas Versteeg

,,Er is hier altijd leven in de brouwerij'', vertelt Ferdinand Biesheuvel. ,,Op vrijdag- en zaterdagavond zijn er voorstellingen, maar op andere dagen is er ook bedrijvigheid. De ene dag is er een koor of theatergroep aan het oefenen en de andere dag biedt Theater 't Pand ruimte aan een grimeeropleiding of kunstgeschiedenisklas." In het kantoor van Ferdinand, maar ook in de kleedkamer en de foyer hangt het vol met foto's en posters van artiesten die ooit in 't Pand hebben opgetreden. Dat zijn er inmiddels een hele boel. ,,In 't Pand worden veelal try-outs opgevoerd. Vroeger hebben hier ook allerlei artiesten gespeeld die toen nog helemaal niet bekend waren. ,,Jochem Myer, Arie en Silvester, Guido Wijers en Dolf Jansen: ze hebben hier allemaal opgetreden."


KRAAKPAND In 1989 stond het gebouw, dat voorheen onder andere diende als slachthuis, leeg en het zou worden afgebroken om plaats te maken voor sociale woningbouw. ,,Mijn vrouw en ik zaten helemaal in de theaterwereld. Zij werkte vooral achter de schermen, en ik stond vooral op het toneel. Toen ik een auditie ben misgelopen en ik een heel seizoen zonder werk kwam te zitten, werd het leegstaande pand ineens een interessante optie. 'Kunnen we daar niet iets mee?' dachten we toen." Van het één kwam het ander, en uiteindelijk hebben Ferdinand en Gemma het pand gekraakt. ,,Nou ja, 'gekraakt'… We kregen de sleutel van de gemeente maar hadden eerst nog niet genoeg geld om de huur te betalen."

GROEI Met het bezit van 't Pand startte voor Ferdinand en Gemma een nieuw avontuur. ,,We gaven cursussen om geld te verdienen: van grimeren tot kindertheater en stemvorming. Met het geld kochten we bijvoorbeeld een lichtinstallatie. Het theater begon meer en meer vorm te krijgen, maar echt optredens hadden we nog niet." Roy Grünewald was destijds werkzaam in het theater De Nieuwe Doelen. ,,Hij heeft ons een steuntje in de rug gegeven door ons eerste optreden te regelen: een Argentijnse mimespeler. We sprokkelden daarvoor alle benodigde spullen bij elkaar. Zwarte doeken hebben we uit de container gevist en de overbuurman kon ons stroom geven. Ook konden we eenvoudige tribunes lenen. Mensen waren onwijs enthousiast, en hier wilden we absoluut mee doorgaan."

SFEER 't Pand kreeg meer en betere faciliteiten en er kwamen steeds meer voorstellingen. Inmiddels is het een professioneel theater dat plek biedt aan 57 toeschouwers. ,,We steken nu meer tijd in de voorbereidingen en de PR dan dertig jaar geleden, maar de sfeer is nog precies hetzelfde als toen. We staan overal voor open, en het is hier ontzettend gezellig." Dit wordt bevestigd door het feit dat er zelfs een wachtlijst staat voor nieuwe geïnteresseerde vrijwilligers. ,,Op dit moment hebben we zo'n veertig vrijwilligers, waar we heel blij mee zijn. Zonder hun bijdrages en enthousiasme kan 't Pand niet bestaan."

JUBILEUM Afgelopen zondag zijn de vrijwilligers in het zonnetje gezet, vanwege het 30-jarig jubileum. Ferdinand kijkt terug op dertig bijzondere jaren. ,,Een van de hoogtepunten was een voorstelling van Youp van 't Hek. We werden gebeld door zijn impresariaat, want nadat Youp een hartaanval had gehad, wist hij niet of hij al kon spelen. Als 'oefenvoorstelling' kwam hij naar 't Pand, en in besloten kring heeft hij opgetreden. Hij eindigde geëmotioneerd met de woorden: 'Ik kan het nog!' Daarna refereerde hij in zijn oudejaarsconference nog naar het theatertje in Gorinchem waar hij zijn werk weer had opgepakt."

VERNIEUWINGEN Naast de kleinkunst- en cabaretoptredens in het weekend en alle cursussen en workshops doordeweeks, verandert 't Pand op dinsdag in een Filmhuis. Wekelijks worden filmhuisfilms vertoond in het theater en dinsdagmiddag en -avond kunnen bezoekers hier een film zien. Verder is Ferdinand druk bezig met het klimaatneutraal maken van 't Pand. ,,We hebben al veel zonnepanelen op ons enorm grote dak. Het scheelt dat het zaaltje heel klein is, dus dat is makkelijk verwarmd. Ons doel is om komend seizoen helemaal van het gas af te kunnen."

Als het aan Ferdinand ligt, zal 't Pand voorlopig blijven bestaan. ,,Voor mij is ieder weekend weer een hoogtepunt met alle verschillende artiesten die optreden in de kleine en intieme zaal van 't Pand. Aan alle Gorcumers heeft hij dan ook de boodschap: ,,Kom ook eens naar een optreden van een minder bekende artiest! Dat hoeft helemaal niet minder leuk te zijn dan een heel bekend persoon. En wie weet is de beginnende artiest die jij volgende week in 't Pand ziet, over tien jaar wel een wereldster."