• Rob Kreszner

Van Kerkwijk: No Return

GORINCHEM Afgelopen donderdag vond in het museum de opening plaats van een kleine expositie met werk van de Gorcumse beeldend kunstenaar Joke van Kerkwijk. Jack van Mildert verzorgde een gloedvolle openingstoespraak, waarin hij terugblikte op Jokes kunstenaarschap. Hieronder een verkorte versie daarvan.

Rubriek Gorcums Museum

Joke studeerde in Utrecht aan de academie voor beeldende kunsten Artibus. Sinds de jaren zestig exposeert zij op uiteenlopende locaties en in haar vroege werk zien we de minimalistische en geometrische invloeden. Daarna ontstaan er meer performances, installaties en projecten. Veel van haar vroegere werken en tentoonstellingen zijn gemaakt in samenwerking met Paul van de Vliet, haar levenspartner in die tijd.

Het concept is bij Joke uitgangspunt en daarmee sturend. Wat we krijgen voorgeschoteld is precies zoals ze het bedoeld heeft. Joke van Kerkwijk zou zomaar de vrouwelijke versie van Pietje Precies kunnen zijn. Het siert haar. Maar denk niet dat deze zelfopgelegde strengheid ook kilheid veroorzaakt. Integendeel. Joke is een rustige, sociaal betrokken en gepassioneerde vrouw. Zij voelt zich verantwoordelijk voor het werk dat zij op deze wereld heeft gezet, het zijn haar kinderen.

Hobbels in het proces worden niet zozeer gezien als beperkingen maar als consequenties. Ze bepalen in haar oceaan van mogelijkheden de hoogte van de golfslag. Ze is niet bang voor hoge golven, zelfs niet voor springtij. De golven zijn het cadeau van het proces dat gedicteerd wordt door het concept.

Zoals het werk 'obsessed', een serie kleine zwarte vlakjes, poëtische werkjes, maar wie goed kijkt ontdekt dat het zwart is samengesteld uit de herhaling van het woord 'obsessed'. Het staat er niet één keer, maar honderden keren, alsof het een obsessie was. Alsof? Het is obsessief en pas als je je dit realiseert en blijft kijken dan transformeert het werk zichzelf in iets meditatiefs, het is monnikenwerk. Het ritueel van de handeling en het denken. Het werk is pas af als de missie volbracht is.

Joke is nog altijd werkzaam maar moest vorig jaar gedwongen afscheid nemen van haar atelierwoning. Met vereende krachten lukte het om diverse werken een plek te geven. Zo werd een installatie geplaatst in de publieksruimte van het Regionaal Archief Gorinchem. En zij vond enkele Gorcumse 'pleegouders voor haar kinderen' en ook zijn werken opgenomen in de Stadscollectie van het Gorcums Museum.